hakkinda-bilgi.net


Periyodik Cetvel Elementlerin kimyasal özelliklerine göre gruplar ve periyotlar halinde dizildiği tabloya “Periyodik cetvel veya periyodik tablo denir. Periyodik cetvel atom numaralarına göre hazırlanmıştır. Düşey sütunlara grup,yatay sütunlara periyot denir. Atomların en dış kabuğundaki elektron sayısına “ değerlik elektronu “ denir. Değerlik elektronu 3 ve daha az olan elementler metal,4 ve daha büyük olanlar ametal, 8 olanlar ise soy gazdır. Tabiatta atomlar sürekli olarak karalı halde bulunmak isterler. Bunu da elektron alarak veya elektron vererek sağlarlar. Hidrojen dış enerji kabuğunu 2elektrona tamamlamak ister bu kurala DUBLET kuralı denir. Diğer atomlar ise dış enerji seviyelerindeki elektron sayılarını 8’e tamamlamak ister bu kurala da OKTET kuralı denir. SODYUM Periyodik cetvelde Na simgesi ile gösterilen ve atom numarası 11 olan element. Sodyum yumuşak ve kaygan bir metal olup alkali metaller grubuna aittir. Yüksek oranda reaktiftir, sarı bir alevle yanar, su ile şiddetli reaksiyon verir ve havada hızla oksitlenir. Sodyum da, hafif, yumuşak, gümüşümsü beyaz renkte ve reaktif bir metaldir. Yüksek reaktif özelliğinden dolayı, doğada hiçbir zaman saf halde bulunmaz. Sodyum metali suda yüzer; şiddetli bir şekilde reaksiyona girerek ısı çıkışına, yanıcı hidrojen gazı çıkışına ve kostik (NaOH) çözeltisi oluşumuna yol açar. Çok kolay yükseltgendiği için ametallerin birçoğuyla, özellikle hidrojenle, halojenlerle, kükürtle birleşir. Bileşiklerinde +1 değerlik alır. LİTYUM Sembolü Li, atom numarası 3 olan kimyasal elementtir. Periyodik tabloda 1. grupta alkali metal olarak bulunur ve yoğunluğu en düşük olan metaldir. Lityum doğada saf halde bulunmaz. Yumuşak ve gümüşümsü beyaz metaldir. Havada bulunan oksijenle reaksiyona giren lityum, lityum oksit (Li2O) oluşturur. Hava ve su tarafından hızlı bir şekilde oksitlenip kararır ve lekelenir. Lityum metali doldurulabilir pillerde ve hava taşıtlarında kullanılır. Yuksek enerji verdiginden dolayi lityum radyoaktif bir elementtir. Birinci grup elementi olmasına rağmen, aynı zamanda 2. grubun toprak alkali özelliklerini de gösterir. Bütün alkali metaller gibi bir tane değerlik elektronu bulunur ve bu elektronu hemen kaybederek pozitif iyon haline geçer. Bu sebeplerden dolayı lityum su ile çok kısa sürede reaksiyona girer ve doğada doğal halinde bulunmaz. Lityumu bıçakla çok kolay bir şekilde. POTASYUM Simgesi K ve atom numarası 19 dur. Potasyum yumusak, gümüş-beyaz renkli alkali bir metaldir. Doğada deniz suyunda ve pek çok mineralde diğer elementlere bağlı olarak bulunur. Havada hızla oksitlenir ve suya karşı da çok aktiftir. Potasyum bıçakla kesilebilecek kadar yumuşaktır. Taze kesilen potasyumun parlak yüzeyi havayla temas ettiğinde matlaşır. Potasyum, diğer alkali metaller gibi su ile şiddetli reaksiyona girip hidrojen gazı açığa çıkarır. MAGNEZYUM Kimyasal simgesi Mg, atom numarası 12’dir. Gümüş beyazlığında bir metaldir ve genellikle başka metallerle karıştırılarak kullanılır. En hafif metallerden biridir Toz halindeki magnezyum kolayca tutuşur ve parlak bir alevle yanar. 1808 yılında Humphrey Davey tarafından saf olarak, magnezya ve civa-II-oksit (HgO) karışımından izole edilmiştir. KALSİYUM Sembolü Ca, atom numarası 20dir. Toprak alkalileri grubundan metalik bir elementtir. İlk defa 1808’de Lumphru Davy tarafından kalsiyum hidroksitten elektroliz yoluyla elde edilmiştir. Metalik kalsiyum gümüş gibi parlaktır. Elektriği iyi iletir. Kırılgan olmasına rağmen yumuşaktır. BOR Atom numarası 5 ve kimyasal sembolü B dir. Bor bir yarı metaldir. Elemental bor doğada bulunmaz. Endüstride yüksek saflıkta bor zorlukla elde edilebilir. Çünkü bor, karbon ve başka elementlerle bileşikler oluşturur. Bor bileşiklerinin ana kullanım alanı, çamaşır tozunda beyazlatıcı olaraktır. KARBON Simgesi C, atom sayısı 6dır. Doğada yaygın bulunan ametal kimyasal element. Dünyada hem doğal halde, hem de başka elementlerle bileşik halinde bulunur. Metallerden ve ametallerin birçoğundan farklı olarak, karbonda bağ oluşumu genellikle iyonik değil, kovalent niteliktedir. SİLİSYUM Atom numarası 14'tür. "Si" simgesi ile gösterilmektedir. Yarıi letken özelliğe sahiptir. Oda sıcaklığında katı haldedir. 4A grubunda 3. periyotta bulunur. Silisyum deniz kumunda çok bulunur. Silisyum doğada siliksat asidi ve tuzları halinde bulunur. Silisyum oksit (SiO2) doğada kum ve kuartz şeklinde bulunur. AZOT Simgesi N ve atom numarası 7'dir. Renksiz, kokusuz, tatsız bir gazdır. Azot, dünya atmosferinin yaklaşık %78'ini oluşturur. Azot ayrıca, amino asit,amonyak, nitrik asit, ve siyanür gibi önemli bileşikler de oluşturur. FOSFOR İnsan vücudunda kalsiyumdan sonra en fazla bulunan elementtir. Fosfatlar dönüştürülebilir olmalarından ötürü, birçok koenzim sisteminin ve metabolizma fonksiyonlarının işlemesi için gerekli bileşiklerle birleşme yeteneğine sahiptir. Fosfatların birçok önemli reaksiyonları özellikle ATP, ADP ve fosfokreatinin işlevleri ile ilişkilidir. OKSİJEN Atom numarası 8 ve O harfi ile simgelenir. Oksijen periyodik tablodaki halojen grubunun üyesidir ve neredeyse diğer tüm elementlerle kolayca bileşik oluşturabilecek, büyük ölçüde reaktif olan bir ametaldir. Tüm elementler içinde ikinci en yüksek elektronegatifliğe sahiptir. Standart sıcaklık ve basınçta oksijen çok soluk mavi renkte ve kokusuz bir gazdır. O2 molekülünde iki oksijen atomu birbirlerine üçlü spin elektron dizilimiyle oluşmuş kimyasal bağlarla bağlıdır. KÜKÜRT Simgesi S olan, Limon sarısında, ametal, katı bir cisimdir. Özellikle alçı taşı ya da kireç taşı katmanları arasında doğal halde bulunur. Çoğunlukla metallerle birleşmiş olarak görülür. Kükürt oksijenden daha az elektronegatiftir. FLOR Atom numarası 9, simgesi Fdir. Kokusu ozonu andırır. Kahverengimsi sarı renkte, halojenler grubunun ilk elementidir. En önemli minerali CaF2 dir. Flor en reaktif element olup O2 ve asal gazlar dahil tüm elementlerle tepkimeye girer. Sadece tek bağ yapabilir. Diş macunları ve deodorantların yapısında bulunur. KLOR Simgesi Cl, atom sayısı 17 olan, hafif, keskin kokulu, yeşilimsi sarı renkli, tahriş edici ve zehirleyici bir gazdır. Periyodik çizelgenin 17. grubunda öbür halojenlerle birlikte yer alır. Havadan yaklaşık 2,5 kat ağırdır, suda az çözünür. "Klor suyu" adı verilen bu çözelti,altını bile etkileyecek güçte bir yükseltgeyicidir. BROM Simgesi Br dir. Doğada Na, K, ve Mg bromürleri halinde bulunur. Oda koşullarında koyu kızıl renkli sıvıdır. Brom, yaygın olarak deniz sularında elde edilen bromürlerin Cl2 ile reaksiyonundan elde edilir. İYOT Sembolu I, atom numarası 53 tür. Halojenlerin en az reaktif olanıdır. İyot başlıca tıpta, fotoğrafçılıkta ve boya imalatında kullanılır. Moleküler formülü I2'dir. İyodür, iyot elementinin -1 yüklü hâlidir ve alkali elementlerle tuzlar oluşturur. Reaksiyonları ozon (O3) ile reaksiyona girerek I4O9 bileşiğini oluşturur. İyodun su ile reaksiyonu ile hipoiyodit OI- oluşur. İyodun brom ile reaksiyonu sonucunda çok kararsız bir yapıya ve düşük erime noktasına sahip olan interhalojen IBr bileşiği oluşur: İyot, su ve klor reaksiyonu sonucunda iyodat asidi oluşur İyodun sıcak derişik nitrik asit ile reaksiyonu sonucunda iyodat asidi oluşur HELYUM 8A grubunda yer alan bir gazdır. Simgesi HE, atom numarası ikidir. Hidrojenden sonra en hafif gazdır. Renksiz, kokusuz olmakla beraber soygaz olduğu için tepkimeye girmez ve bu yüzden eylemsizdir. Havadan daha hafiftir, bu yüzden de sıcak hava balonlarında kullanılmaktadır. Elektronegatifliği yoktur. NEON Simgesi NE dir. Doğada dağılmış olarak ve çok küçük yüzdelerde, yalnızca atmosferde değil, aynı zamanda yeraltından çıkan doğalgazların bileşiminde de bulunur. Renksiz bir gazdır. Değerliliği sıfırdır. Çoğunlukla aydınlatmada kullanılır. Neon atomu 10 proton 10 nötron ve 10 elektrona sahiptir. Soygazlardandır, herhangi bir kimyasal bağ yapamaz. ARGON Simgesi Ar dır. Renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. Sanayide gazla doldurulan elektrik lambalarında yaygın olarak kullanılır. En yaygın soygaz olmaktadır. KRİPTON Simgesi Kr olan kimyasal element. Tek atomlu, renksiz ve kokusuz bir gazdır. Hacim olarak, havada milyonda bir oranında bulunur. Soygazlar arasında, ksenondan sonra en kolay sıvılaşandır. Isı iletkenliği kötüdür. Kriptondan, deşarj tüplerinde, ışık kaynağı olarak yararlanılır. KSENON Xe sembolü ile gösterilen 54 atom numaralı elementtir. Renksiz, ağır, kokusuz bir soygazdır. Genellikle reaktif olmayan element, birkaç kimyasal reaksiyona maruz kalabilir. Ksenonun izotop oranları Güneş Sistemi'nin ilk tarihinin araştırılmasında önemli bir araçtır. Ksenon ayrıca kuramsal zayıf etkileşimli ağır parçacıkların araştırılmasında ve uzay gemilerindeki iyon iticilerde kullanılır. RADON Simgesi Rn, atom numarası 86 olan radon renksiz, doğada bütünüyle radyoaktif bir gazdır. Soygazlar grubunun en son üyesi ve en ağırı olan radon, radyum tuzunun suyla işlenmesi sonunda, karışım durumunda bulunduğu hidrojen ve oksijenden, sıvılaştırılmış havadan geçerek ayrılır. Periyotlar Periyodik sistemin bugün kullanılan uzun Periyotlu biçiminde, doğal olarak bulunmuş ya da yapay yolla elde edilmiş olan 107 element artan atom numaralarına göre yedi yatay periyotta sıralanır ; lantandan (atom numarası 57) lütesyuma (71) kadar uzanan lantanitler dizisi ile aktinyumdan (89) lavrensiyuma (103) aktinitler dizisi bu periyotların altında ayrıca sıralanır. Periyotların uzunlukları farklıdır. İlk periyot hidrojen periyodudur. Ve burada hidrojen (1) ile helyum (21) yer alır. Bunun ardından her birinde 8 element bulunan iki kısa periyot uzanır. Birinci kısa periyotta lityumdan (3) neona (10) kadar olan elementler, ikinci kısa periyotta ise sodyumdan (11) argona (18) kadar olan elementler yer alır. Bunları, her birinde 18 elementin bulunduğu iki uzun periyot izler. Birinci uzun periyotta potasyumdan (19) kriptona (36), ikinci uzun periyotta rubidyumdan (37) ksenona (54) kadar olan elementler bulunur. Sezyumdan (55) radona (86) kadar uzanan 32 elementlik çok uzun altıncı periyot, lantanitlerin ayrı tutulmasıyla 18 sütunda toplanmıştır ve özellikleri birinci ve ikinci uzun periyottaki elementlerinkine çok benzeyen elementler bu elementlerin altında yer alır. 32 elementlik en son uzun periyot tamamlanmamıştır. Bu periyot ikinci en uzun periyottur ve atom numarası 118 olan elementlerle tamamlanacaktır. Gruplar Helyum, neon, argon, kripton, ksenon ve radondan oluşan altı soy gaz, tümüyle dolu altı periyodun sonunda yer alır ve bunlar periyodik sistemin 0 grubunu oluştururlar. Lityumdan flüora ve sodyumdan klora kadar uzanan ikinci ve üçüncü periyottaki yedişer element ise sırasıyla I., II., III., IV., V., VI., VII. grupları oluştururlar. Dördüncü periyotta yer alan, potasyumdan broma kadar sıralanan 17 elementin özellikleri farklıdır. Bunların periyodik sistemde 17 alt grup oluşturdukları düşünülebilir, ama bu elementler geleneksel olarak 15 alt grupta toplanırlar ve demir, kobalt, nikel ve bundan sonraki periyotta benzer özellikte olan elementler tek bir grupta, VIII. Grupta yer alırlar. Potasyumdan (19) manganeze (25) kadar olan elementler sırasıyla Ia, IIa, IIIa, IVa, Va, VIa, VIIa alt gruplarında, bakırdan (29) broma (35) kadar olan elementler de Ib, IIb, IIIb, IVb, Vb, VIb, VIIb, alt gruplarında toplanırlar. I. grup alkali metaller grubudur; lityum ve sodyumun yanı sıra potasyumdan fransiyuma kadar inen metalleri kapsayan bu grup, farklı özelliklere sahip Ib grubu metallerini içermez. Aynı biçimde, berilyumdan radyuma kadar inen elementleri kapsayan II. grup toprak alkali metallerdir ve IIb grubundaki elementleri kapsamaz. III. grubu oluşturan bor grubu elementlerinin özellikleri, IIIa grubunun mu yoksa IIIb grubunun mu, bu grupta yer alacağı sorusuna kesin bir yanıt getirmez, ama çoğunlukla IIIa grubu elementleri bor grubu olarak düşünülür. IV. grubu karbon grubu elementleri oluşturur ; bu grup silisyum, kalay, kurşun, gibi elementleri kapsar. Azot grubu elementleri V. grupta toplanmışlardır. VI. grup oksijen grubu elementlerinden, VII. grup ise halojenlerden oluşur. Hidrojen elementi bazı tablolarda Ia grubunda gösterilmekle birlikte kimyasal özellikleri alkali metallere ya da halojenlere çok benzemez ve elementler arasında benzersiz özelliklere sahip tek elementtir. Bu nedenle hiç bir grubun kapsamında değildir. Uzun periyotların (4., 5. Ve 6. periyotlar) orta bölümünde yer alan IIIb, IVb, Vb, VIIb, Ib gruplarındaki ve VIII. gruptaki 56 elemente geçiş elementleri denir. Bir Periyotta Soldan Sağa Doğru Gidildikçe; Atom no, kütle no, proton sayısı, atom kütlesi, nötron sayısı, elektron sayısı, değerlik elektron sayısı artar. Atom çapı küçülür. İyonlaşma enerjisi artar. Elektron ilgisi ve elektronegatifliği artar. (8A hariç) Elementlerin metal özelliği azalır, ametal özelliği artar. (8A hariç) Elementlerin oksitlerinin ve hidroksitlerinin baz özelliği azalır, asitlik özellik artar. (8A hariç) Elementlerin indirgen özelliği azalır, yükseltgen özelliği artar. (8A hariç) Bir Grupta Yukarıdan Aşağıya Doğru İnildikçe; Proton sayısı, nötron sayısı, elektron sayısı, çekirdek yükü, Atom no, Kütle no artar. Atom çapı büyür. Değerlik elektron sayısı değişmez. İyonlaşma enerjisi, elektron ilgisi ve elektronegatiflik azalır. Elementlerin metal özelliği artar, ametal özelliği azalır. Elementlerin, oksitlerin ve hidroksitlerin baz özelliği artar, asit özelliği azalır. Elementlerin indirgen özelliği artar, yükseltgen özelliği azalır.

Periyodik Cetvel, Periyodik Cetvel nedir, Periyodik Cetvel ne demek, Periyodik Cetvel hakkında bilgi, Vikipedi, Periyodik Cetvel ile ilgili bilgi, Element, Elementler,



En Çok Okunan Yazılar

En Son Eklenen Yazılar


Başvuru Kaynakları Başvuru Kaynakları